Từ 10/9, doanh nghiệp có thể bị phạt tới 50 triệu đồng nếu huy động người lao động làm thêm giờ mà không có sự đồng ý của họ, ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt.
Theo Điều 107 Bộ luật Lao động 2019, làm thêm giờ là khoảng thời gian người lao động làm việc ngoài thời giờ làm việc bình thường theo quy định của pháp luật, thỏa ước lao động tập thể hoặc nội quy lao động.
Đáng chú ý, người sử dụng lao động chỉ được tổ chức làm thêm giờ khi có sự đồng ý của người lao động. Số giờ làm thêm trong ngày cũng không được vượt quá 50% số giờ làm việc bình thường trong ngày.
Giới hạn số giờ làm thêm
Trong trường hợp doanh nghiệp áp dụng thời giờ làm việc bình thường theo tuần, tổng số giờ làm việc bình thường và làm thêm của người lao động không được quá 12 giờ/ngày và 40 giờ/tháng. Tổng số giờ làm thêm cũng không được vượt quá 200 giờ/năm.
Tuy nhiên, pháp luật cho phép một số trường hợp được tổ chức làm thêm tối đa 300 giờ/năm.
Quy định này áp dụng với một số ngành, nghề như sản xuất, gia công xuất khẩu sản phẩm dệt, may, da, giày, điện, điện tử; chế biến nông, lâm, diêm nghiệp, thủy sản; sản xuất và cung cấp điện, viễn thông, lọc dầu; cấp, thoát nước.
Mức tối đa 300 giờ làm thêm/năm cũng được áp dụng khi doanh nghiệp cần giải quyết những công việc đòi hỏi người lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao mà thị trường lao động không cung ứng đầy đủ, kịp thời.
Ngoài ra, trường hợp doanh nghiệp phải xử lý công việc cấp bách, không thể trì hoãn do tính chất thời vụ hoặc thời điểm của nguyên liệu, sản phẩm cũng thuộc diện được áp dụng. Quy định này còn bao gồm công việc phát sinh do các yếu tố khách quan không thể dự liệu trước như thời tiết, thiên tai, hỏa hoạn, địch họa, thiếu điện, thiếu nguyên liệu hoặc sự cố kỹ thuật của dây chuyền sản xuất.
Nếu tổ chức làm thêm từ trên 200 giờ đến 300 giờ/năm, người sử dụng lao động phải thông báo bằng văn bản cho cơ quan chuyên môn về lao động thuộc UBND cấp tỉnh theo quy định.
Ép nhân viên tăng ca có thể bị phạt 50 triệu đồng
Về chế tài, theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 10/9, người sử dụng lao động có thể bị phạt tiền từ 20 đến 25 triệu đồng nếu huy động người lao động làm thêm giờ mà không được sự đồng ý của người lao động hoặc thực hiện thời giờ làm việc bình thường quá số giờ theo quy định pháp luật.
Theo Điều 7 Nghị định 283, mức phạt trên được áp dụng đối với cá nhân. Đối với tổ chức, doanh nghiệp, mức phạt tiền bằng 2 lần mức phạt đối với cá nhân.
Như vậy, doanh nghiệp vi phạm có thể bị phạt tới 50 triệu đồng.
Có trường hợp người lao động không được từ chối tăng ca
Dù nguyên tắc chung là phải có sự đồng ý của người lao động, Bộ luật Lao động cũng quy định một số trường hợp đặc biệt mà người sử dụng lao động có thể yêu cầu người lao động làm thêm giờ vào bất kỳ ngày nào và không bị giới hạn về số giờ làm thêm. Trong những trường hợp này, người lao động không được từ chối.
Theo Điều 108 Bộ luật Lao động 2019, các trường hợp này gồm thực hiện lệnh động viên, huy động nhằm bảo đảm nhiệm vụ quốc phòng, an ninh theo quy định pháp luật; hoặc thực hiện công việc nhằm bảo vệ tính mạng con người, tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng ngừa, khắc phục hậu quả thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm và thảm họa.
Tuy nhiên, quy định trên không áp dụng nếu công việc có nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe của người lao động theo pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.
Bên cạnh đó, người sử dụng lao động không bảo đảm thời gian nghỉ trong giờ làm việc, nghỉ chuyển ca; huy động người lao động làm thêm vượt quá số giờ pháp luật cho phép cũng có thể bị xử phạt theo quy định.
Đối với việc không thông báo bằng văn bản cho cơ quan có thẩm quyền khi tổ chức làm thêm từ trên 200 giờ đến 300 giờ/năm, người sử dụng lao động có thể bị phạt từ 2 đến 5 triệu đồng. Mức phạt đối với tổ chức, doanh nghiệp tiếp tục được áp dụng bằng 2 lần mức phạt đối với cá nhân.
Theo Tiếp Thị Gia Đình




















