






Có thể bạn đang bị theo dõi ngay trên điện thoại, máy tính của mình mà không biết. Những dấu hiệu rất nhỏ này sẽ là cảnh báo phòng trừ dữ liệu của bạn bị đánh cắp.
Không phải lúc nào việc bị theo dõi cũng lộ rõ. Trên thực tế, thiết bị của bạn thường chỉ phát ra những “tín hiệu nhỏ” mà nếu không để ý, rất dễ bị bỏ qua. Chính những dấu hiệu này lại là cảnh báo sớm cho nguy cơ rò rỉ dữ liệu cá nhân.
Trong bối cảnh điện thoại và máy tính lưu trữ gần như toàn bộ thông tin quan trọng, việc bị cài phần mềm theo dõi hay mã độc không còn là chuyện hiếm. Những công cụ này thường hoạt động âm thầm, khiến người dùng khó nhận ra cho đến khi hậu quả xảy ra. Vì vậy, nhận biết sớm là cách tốt nhất để tự bảo vệ mình.
6 dấu hiệu cảnh báo thiết bị của bạn có thể đang bị theo dõi
Thiết bị chậm, nóng và hao pin bất thường
Nếu điện thoại, máy tính bỗng nhiên hoạt động ì ạch, nhanh nóng lên dù không sử dụng nhiều hoặc pin tụt nhanh bất thường, bạn nên cảnh giác.
Nguyên nhân có thể đến từ các phần mềm chạy ngầm liên tục để thu thập và gửi dữ liệu. Những hoạt động này tiêu tốn tài nguyên hệ thống, khiến thiết bị bị quá tải.
Dù vậy, cần lưu ý đây không phải dấu hiệu tuyệt đối, vì cũng có thể do ứng dụng nặng hoặc lỗi phần cứng.
Dung lượng dữ liệu tăng bất thường
Một biểu hiện khác là lưu lượng internet hoặc dữ liệu di động tăng đột biến mà bạn không rõ lý do.
Các phần mềm theo dõi thường xuyên gửi thông tin về máy chủ bên ngoài, khiến dữ liệu bị tiêu hao liên tục ngay cả khi bạn không sử dụng nhiều. Nếu thấy dung lượng “bốc hơi” nhanh, hãy kiểm tra các ứng dụng đang chạy nền.
Xuất hiện ứng dụng lạ hoặc quyền truy cập bất thường
Việc có những ứng dụng bạn không nhớ đã cài đặt là dấu hiệu đáng chú ý.
Không ít phần mềm gián điệp được ngụy trang dưới dạng ứng dụng bình thường nhưng lại yêu cầu những quyền không liên quan như truy cập camera, micro, vị trí…
Nếu phát hiện ứng dụng có quyền truy cập bất hợp lý, bạn nên kiểm tra kỹ và cân nhắc gỡ bỏ.
Cần lưu ý những dấu hiệu nhỏ trên thiết bị để tranh nguy cơ rò rỉ dữ liệu cá nhân
Nhận tin nhắn lạ hoặc đường link đáng ngờ
Một số hình thức cài mã độc bắt đầu từ những tin nhắn chứa liên kết hoặc tệp đính kèm.
Nếu bạn thường xuyên nhận được tin nhắn lạ, đặc biệt có link không rõ nguồn gốc, tuyệt đối không nên nhấn vào. Chỉ một thao tác bất cẩn cũng có thể khiến thiết bị bị xâm nhập.
Đây là một trong những cách phổ biến để kẻ xấu cài phần mềm theo dõi.
Thiết bị tự hoạt động bất thường
Điện thoại tự mở ứng dụng, phát ra âm thanh lạ hoặc có dấu hiệu bị điều khiển từ xa là cảnh báo nghiêm trọng. Trong một số trường hợp, phần mềm theo dõi có thể kích hoạt camera, micro hoặc ghi lại thao tác của người dùng mà không được phép.
Nếu gặp tình trạng này, bạn nên kiểm tra thiết bị ngay lập tức.
Tài khoản cá nhân có dấu hiệu bị xâm nhập
Nếu tài khoản mạng xã hội, email hoặc các dịch vụ khác xuất hiện đăng nhập lạ, thay đổi mật khẩu hoặc hoạt động bất thường, đây có thể là hậu quả của việc bị theo dõi.
Hiện nay, nhiều nền tảng cho phép kiểm tra lịch sử đăng nhập và thiết bị truy cập. Việc thường xuyên kiểm tra sẽ giúp bạn phát hiện sớm rủi ro.
Nên làm gì khi nghi ngờ thiết bị bị theo dõi?
Khi nhận thấy một hoặc nhiều dấu hiệu trên, bạn nên chủ động kiểm tra thiết bị:Gỡ bỏ ứng dụng lạ
Đổi mật khẩu các tài khoản quan trọng
Cập nhật phần mềm và hệ điều hành
Bên cạnh đó, hãy hạn chế cài đặt ứng dụng từ nguồn không rõ ràng và tránh nhấn vào các đường link đáng ngờ.
Việc bị theo dõi không phải lúc nào cũng dễ nhận ra nhưng thiết bị luôn “lên tiếng” theo cách riêng của nó. Chỉ cần chú ý hơn một chút đến những thay đổi bất thường, bạn hoàn toàn có thể phát hiện sớm và bảo vệ thông tin cá nhân của mình.
Theo Tiếp Thị Gia Đình
Các chuyên gia an ninh mạng cho biết, lợi dụng các kẽ hở công nghệ, các đối tượng tội phạm mạng đã phát triển thành công các công cụ bẻ khóa xác thực sinh trắc học trên ứng dụng ngân hàng và rao bán trên ứng dụng Telegram.
Nghiên cứu mới đây từ MIT Technology Review cùng cảnh báo của các chuyên gia an ninh mạng cho thấy, quy trình xác thực sinh thực học đang đứng trước thách thức lớn khi các công cụ bẻ khóa được mua bán công khai trên nền tảng Telegram.
Xác thực sinh trắc học không còn an toàn tuyệt đối
Sự gia tăng đáng báo động của các công cụ vượt qua xác thực sinh trắc học đang biến quy trình bảo mật vốn được coi là vững chắc trở thành kẽ hở cho tội phạm rửa tiền và lừa đảo. Tại Việt Nam, chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) cho biết, một đối tượng trong trung tâm rửa tiền tại Campuchia đã bẻ khóa thành công ứng dụng ngân hàng chỉ bằng một bức ảnh tĩnh kết hợp công cụ camera ảo. Thủ đoạn này đánh lừa được bước kiểm tra "liveness" - vốn là quy trình xác nhận người dùng là thực thể sống đang tương tác trực tiếp.
Thống kê cho thấy, ít nhất 22 kênh Telegram sử dụng nhiều ngôn ngữ như tiếng Anh, tiếng Trung và tiếng Việt đang quảng bá rầm rộ các bộ công cụ này. Mục tiêu tấn công trọng tâm của tội phạm là quy trình định danh khách hàng điện tử (KYC) của các định chế tài chính lớn toàn cầu và các sàn giao dịch điện tử. Sự bùng nổ của dịch vụ bẻ khóa diễn ra song song với sự bành trướng của các mạng lưới lừa đảo "mổ heo" (pig butchering) trong khu vực Đông Nam Á.
Mức độ nghiêm trọng của vấn đề được minh chứng qua số liệu từ công ty iProov khi các vụ tấn công bằng camera ảo trong năm 2024 đã tăng gấp 25 lần so với năm trước. Để thực hiện hành vi, tin tặc thường chèn mã độc vào hệ điều hành điện thoại hoặc sửa đổi mã nguồn ứng dụng ngân hàng nhằm kích hoạt camera ảo. Khi kết hợp với công nghệ Deepfake, các đối tượng tạo ra những danh tính giả mạo tinh vi khiến hệ thống khó lòng phân biệt với người thật.
Theo nhận định từ giới chuyên gia, tội phạm hiện nay không chỉ dừng lại ở việc bẻ khóa ứng dụng mà đã can thiệp sâu vào hạ tầng hệ điều hành để đối phó với các lớp bảo mật ngày càng dày đặc. Đối với các mạng lưới rửa tiền, việc vượt qua bước định danh là mắt xích sống còn để luân chuyển tiền chiếm đoạt qua các tài khoản "rác" trước khi quy đổi sang tiền điện tử nhằm tẩu tán dấu vết.
Mặc dù các cơ quan quản lý toàn cầu như Mạng lưới Thực thi Tội phạm Tài chính Mỹ (FinCEN) đã phát đi cảnh báo, cuộc chiến giữa công nghệ bảo mật và tội phạm mạng vẫn diễn ra vô cùng quyết liệt. Chuyên gia Ngô Minh Hiếu nhận định, bất kỳ rào cản bảo mật mới nào cũng chỉ khiến tội phạm mất thêm thời gian nghiên cứu và đây thực chất là một cuộc rượt đuổi không hồi kết giữa các bên.