Chiếc vương miện Miss Business Global 2023 được công bố trị giá 3 tỷ đồng gây tranh cãi về chất liệu chế tác đang đặt ra nhiều câu hỏi về cách xác lập, định giá và truyền thông giá trị sở hữu trí tuệ, đặc biệt trong bối cảnh niềm tin của thị trường kim hoàn đang chịu nhiều thử thách.

Có những vụ việc ban đầu tưởng như chỉ là một "drama" trên mạng xã hội, nhưng khi càng được đào sâu dưới góc độ pháp lý và kinh tế, càng bộc lộ những vấn đề sâu xa hơn về cách vận hành của thị trường. Tranh cãi liên quan đến chiếc vương miện Miss Business Global 2023 là một trường hợp như vậy.

Video về việc chiếc vương miện được định giá 3 tỷ khi mang đi kiểm định được chuyên viên khẳng định toàn 'hàng giả' gây xôn xao dư luện. Ảnh: Internet

Một đoạn clip ghi lại cảnh chiếc vương miện từng được giới thiệu có giá trị khoảng 3 tỷ đồng được mang đến một cơ sở kinh doanh vàng bạc để kiểm định đã nhanh chóng thu hút hàng triệu lượt xem trên các nền tảng mạng xã hội. Theo nội dung clip, người kiểm định cho rằng phần lớn các thành phần cấu tạo của chiếc vương miện không phải là vàng, kim cương hay ngọc trai tự nhiên như nhiều người từng hình dung. Chỉ trong thời gian ngắn, câu chuyện từ một cuộc kiểm định đã trở thành chủ đề tranh luận sôi nổi, kéo theo nhiều ý kiến trái chiều về tính xác thực của giá trị được công bố trước đó.

Chính cách giải thích này đã đưa vụ việc vượt khỏi phạm vi của một cuộc tranh luận về vàng thật hay đá thật để chạm đến một chủ đề có ý nghĩa rộng lớn hơn đối với nền kinh tế sáng tạo, đó là ranh giới giữa giá trị tài sản trí tuệ và giá trị được truyền thông ra công chúng.

Khi tài sản vô hình ngày càng quyết định giá trị của sản phẩm

Trong nền kinh tế truyền thống, giá trị của một sản phẩm thường được xác định chủ yếu bởi nguyên liệu cấu thành và chi phí sản xuất. Tuy nhiên, sự phát triển của kinh tế tri thức đã làm thay đổi đáng kể cách thức hình thành giá trị.

Ngày nay, nhiều doanh nghiệp không còn cạnh tranh bằng chi phí nguyên vật liệu mà bằng thiết kế, thương hiệu, công nghệ và các tài sản vô hình khác. Một chiếc điện thoại thông minh, một chiếc đồng hồ cao cấp hay một sản phẩm thời trang xa xỉ đều có thể được bán với mức giá cao gấp nhiều lần giá trị vật liệu cấu thành.

Phần giá trị chênh lệch đó không phải là điều bất thường. Đó chính là giá trị của tài sản trí tuệ.

Một kiểu dáng công nghiệp độc đáo, một nhãn hiệu nổi tiếng, một bí quyết thiết kế hay lịch sử thương hiệu được xây dựng trong nhiều năm đều có thể trở thành tài sản mang lại lợi ích kinh tế rất lớn. Đây cũng là lý do Luật Sở hữu trí tuệ không chỉ bảo hộ các sáng chế hay tác phẩm văn học, nghệ thuật mà còn dành cơ chế bảo hộ cho kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý và nhiều đối tượng sở hữu trí tuệ khác.

Nhìn từ góc độ đó, việc một chiếc vương miện có giá trị thương mại lớn hơn nhiều lần giá trị nguyên liệu chế tác hoàn toàn không phải là điều trái với bản chất của sở hữu trí tuệ.

Vấn đề nằm ở chỗ, để một giá trị vô hình được xã hội và thị trường thừa nhận, nó không thể chỉ tồn tại dưới dạng một tuyên bố.

Việc giá trị thực tiễn và định giá của một sản phẩm không ngang bằng là điều có thể dễ dàng giải thích trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ. Ảnh: Internet

Giá trị sở hữu trí tuệ không tự hình thành từ lời giải thích

Trong các phát biểu được công bố sau khi vụ việc gây chú ý, đơn vị tài trợ cho biết chiếc vương miện đã được đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp trước khi xuất xưởng.

Nếu thông tin này là chính xác, đây là một bước đi phù hợp với quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Theo Luật Sở hữu trí tuệ, kiểu dáng công nghiệp là hình dáng bên ngoài của sản phẩm được thể hiện bằng đường nét, hình khối, màu sắc hoặc sự kết hợp của các yếu tố này và được bảo hộ khi đáp ứng các điều kiện về tính mới, tính sáng tạo và khả năng áp dụng công nghiệp.

Nói cách khác, quyền sở hữu trí tuệ đối với thiết kế chiếc vương miện hoàn toàn có thể tồn tại và hoàn toàn có khả năng tạo ra giá trị kinh tế.

Tuy nhiên, cần phân biệt rất rõ giữa hai khái niệm thường bị nhầm lẫn trong thực tiễn.

Thứ nhất là quyền sở hữu đối với tài sản trí tuệ. Thứ hai là giá trị kinh tế của tài sản trí tuệ.

Việc được cấp văn bằng bảo hộ chỉ xác lập quyền của chủ sở hữu đối với kiểu dáng công nghiệp. Văn bằng bảo hộ không đồng nghĩa với việc cơ quan nhà nước đã xác nhận kiểu dáng đó có giá trị hàng tỷ đồng. Đây là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau.

Trong thực tiễn quốc tế, nhiều sáng chế được cấp bằng độc quyền nhưng gần như không có giá trị thương mại. Ngược lại, nhiều nhãn hiệu nổi tiếng được định giá hàng chục tỷ USD không phải vì được cấp văn bằng, mà vì chúng tạo ra doanh thu, lợi nhuận và sức ảnh hưởng rất lớn trên thị trường.

Giá trị của tài sản trí tuệ luôn phải được chứng minh bằng khả năng tạo ra lợi ích kinh tế thực tế.

Vụ việc khiến nhiều người đặt ra câu hỏi về cách xác lập, định giá và truyền thông giá trị sở hữu trí tuệ, đặc biệt trong bối cảnh niềm tin của thị trường kim hoàn đang chịu nhiều thử thách. Ảnh: Internet

Khoảng cách giữa bảo hộ và định giá

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của vụ việc nằm ở chỗ khái niệm "giá trị sở hữu trí tuệ" dường như đang được sử dụng như một lời giải thích cho một mức giá đã được công bố trước đó.

Tuy nhiên, trong hoạt động chuyên môn về tài sản trí tuệ, việc định giá là một quy trình độc lập.

Theo Tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam đối với tài sản vô hình, việc xác định giá trị tài sản trí tuệ được thực hiện thông qua những phương pháp chuyên môn như phương pháp chi phí, phương pháp thu nhập hoặc phương pháp thị trường.

Mỗi phương pháp đều đòi hỏi hệ thống dữ liệu, tài liệu chứng minh và các giả định kinh tế cụ thể.

Điều đó có nghĩa, nếu một kiểu dáng công nghiệp được cho là đóng góp phần lớn vào giá trị của chiếc vương miện thì về nguyên tắc, giá trị ấy cần được lượng hóa thông qua hoạt động định giá chứ không phải chỉ được nêu ra dưới dạng khẳng định.

Đây cũng là thông lệ đang được áp dụng phổ biến trên thế giới khi các doanh nghiệp tiến hành góp vốn bằng tài sản trí tuệ, mua bán thương hiệu hay thực hiện các thương vụ chuyển giao quyền sở hữu công nghiệp.

Một giá trị vô hình muốn được thị trường công nhận cần có cơ sở khoa học và cơ sở pháp lý tương ứng.

Điều công chúng đặt câu hỏi không chỉ là chất liệu

Quan sát phản ứng của dư luận có thể thấy phần lớn tranh luận không dừng lại ở việc chiếc vương miện được làm bằng vàng hay hợp kim, sử dụng kim cương tự nhiên hay đá tổng hợp.

Điều khiến công chúng băn khoăn nhiều hơn là liệu giá trị 3 tỷ đồng đã được truyền thông theo cách đủ rõ ràng hay chưa.

Nếu một sản phẩm được công bố trị giá hàng tỷ đồng nhưng không phân biệt đâu là giá trị vật chất, đâu là giá trị thiết kế, đâu là giá trị thương hiệu, rất dễ hình thành cách hiểu rằng toàn bộ giá trị đó đều nằm ở nguyên liệu cấu thành.

Khoảng cách giữa thông tin được truyền đạt và cách công chúng tiếp nhận thông tin chính là nơi phát sinh khủng hoảng truyền thông.

Trong hoạt động thương mại hiện đại, minh bạch không chỉ là yêu cầu của pháp luật mà còn là nền tảng của niềm tin thị trường.

Một doanh nghiệp hoàn toàn có quyền khẳng định tài sản trí tuệ của mình có giá trị lớn, nhưng càng đưa ra con số cụ thể thì càng cần có cơ sở chứng minh tương xứng.

Bối cảnh khiến vụ việc trở nên nhạy cảm hơn

Nếu vụ việc xảy ra trong một giai đoạn bình thường, có thể phản ứng của xã hội sẽ không mạnh đến như vậy.

Tuy nhiên, thời điểm chiếc vương miện gây tranh cãi lại trùng với lúc thị trường kim hoàn Việt Nam vừa trải qua hàng loạt vụ việc làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng.

Các thông tin liên quan đến hoạt động kiểm định đá quý, nguồn gốc kim cương và việc sử dụng chứng thư trong một số vụ án kinh tế đã khiến công chúng trở nên nhạy cảm hơn với mọi tuyên bố về giá trị của các sản phẩm kim hoàn.

Trong bối cảnh đó, bất kỳ thông tin nào liên quan đến một sản phẩm được giới thiệu có giá trị hàng tỷ đồng nhưng thiếu tài liệu chứng minh rõ ràng đều dễ tạo ra nghi ngờ.

Có thể nói, chiếc vương miện đã vô tình trở thành tâm điểm của một cuộc khủng hoảng niềm tin rộng hơn, nơi người tiêu dùng không chỉ đặt câu hỏi với một sản phẩm cụ thể mà còn với cách thị trường đang xác lập và truyền thông về giá trị.

Đây không chỉ là câu chuyện của ngành sắc đẹp

Từ góc nhìn sở hữu trí tuệ, điều đáng quan tâm hơn cả là vụ việc có thể tạo ra những nhận thức chưa đầy đủ về giá trị của tài sản trí tuệ.

Nếu công chúng hiểu rằng "giá trị sở hữu trí tuệ" chỉ là một khái niệm được sử dụng để lý giải cho những con số khó kiểm chứng, điều đó sẽ vô tình ảnh hưởng đến uy tín của chính hệ thống sở hữu trí tuệ.

Trong khi đó, bản chất của sở hữu trí tuệ hoàn toàn ngược lại.

Sở hữu trí tuệ hướng tới việc biến những thành quả sáng tạo thành tài sản có thể xác lập quyền, khai thác thương mại, chuyển nhượng, cấp phép và định giá theo những tiêu chuẩn chuyên môn.

Nó không phải là một khái niệm mang tính biểu tượng đơn thuần.

Chính vì vậy, việc sử dụng thuật ngữ "giá trị sở hữu trí tuệ" trong các hoạt động truyền thông thương mại cần được thực hiện hết sức thận trọng để tránh tạo ra sự nhầm lẫn giữa quyền sở hữu tài sản trí tuệ với giá trị kinh tế của tài sản đó.

Giữa thời điểm 'vàng thau lẫn lộn' của thị trường kim hoàn, vụ việc cũng là bài học lớn cho các cuộc thi sắc đẹp trong việc minh bạch về định giá có các tài sản trí tuệ được trao tặng. Ảnh: BTC

Minh bạch là cách bảo vệ tốt nhất cho chính tài sản trí tuệ

Thực tế cho thấy nhiều thương hiệu quốc tế vẫn sử dụng đá nhân tạo, vật liệu tổng hợp hoặc hợp kim trong các sản phẩm mang tính biểu tượng mà không làm giảm giá trị thương mại của sản phẩm. Điều giúp họ duy trì uy tín không phải vì nguyên liệu đắt tiền hơn mà vì mọi thông tin về sản phẩm đều được công bố minh bạch.

Người tiêu dùng của các thương hiệu này cũng biết chính xác mình đang mua điều gì. Họ hiểu đâu là giá trị vật liệu, đâu là giá trị thiết kế, đâu là giá trị thương hiệu.Sự minh bạch ấy khiến giá trị vô hình trở nên thuyết phục hơn thay vì gây tranh cãi.

Đối với các cuộc thi sắc đẹp, các giải thưởng hiện vật hay những sản phẩm được gắn với các giá trị biểu tượng, đây cũng là bài học đáng suy ngẫm. Một chiếc vương miện hoàn toàn có thể không được chế tác từ những vật liệu đắt đỏ nhất nhưng vẫn mang giá trị lớn nếu thiết kế độc đáo, được bảo hộ sở hữu trí tuệ, gắn với một thương hiệu uy tín và được định vị rõ ràng trên thị trường.

Điều quan trọng là công chúng cần được tiếp cận đầy đủ thông tin để hiểu giá trị ấy được hình thành từ đâu.

Giá trị sở hữu trí tuệ chỉ thực sự bền vững khi được xây dựng trên niềm tin

Tranh cãi về chiếc vương miện 3 tỷ đồng có thể rồi sẽ lắng xuống khi các bên tiếp tục đưa ra những thông tin giải thích hoặc khi cơ quan có thẩm quyền có kết luận nếu vụ việc được xem xét.

Tuy nhiên, câu chuyện mà vụ việc để lại sẽ còn giá trị lâu dài đối với hoạt động khai thác tài sản trí tuệ tại Việt Nam.

Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào tài sản vô hình, giá trị của sáng tạo sẽ ngày càng lớn hơn giá trị của nguyên liệu. Nhưng cũng chính vì vậy, yêu cầu về tính minh bạch trong việc xác lập, định giá và truyền thông giá trị tài sản trí tuệ sẽ ngày càng trở nên quan trọng.

Một tài sản trí tuệ có thể được định giá rất cao nếu có đủ căn cứ kinh tế và pháp lý. Ngược lại, nếu giá trị chỉ tồn tại dưới dạng những tuyên bố thiếu cơ sở kiểm chứng, tài sản vô hình rất dễ trở thành tâm điểm của những tranh cãi không đáng có.

Vụ việc chiếc vương miện Miss Business Global 2023 vì thế không chỉ đặt ra câu hỏi về một con số 3 tỷ đồng. Quan trọng hơn, nó nhắc lại một nguyên tắc cốt lõi của hệ thống sở hữu trí tuệ: giá trị của sáng tạo không chỉ được xác lập bằng ý tưởng hay danh tiếng, mà còn phải được bảo đảm bằng cơ sở pháp lý, phương pháp định giá phù hợp và sự minh bạch trong quá trình truyền thông tới công chúng.

Theo Sở Hữu Trí Tuệ

Tối ngày 23/07/2026 tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức chương trình nghệ thuật “50 năm – Phụng sự khát vọng Việt”, đánh dấu cột mốc đặc biệt: 50 năm hình thành và phát triển của Vinamilk nói riêng và ngành sữa Việt Nam nói chung. Trong khuôn khổ sự kiện, Vinamilk vinh dự đón nhận danh hiệu Anh hùng Lao động lần thứ hai trong lịch sử phát triển của doanh nghiệp. Cũng tại chương trình, bà Mai Kiều Liên - nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Anh hùng Lao động, Tổng Giám đốc Vinamilk - được trao tặng Huân chương Độc lập hạng Ba vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong công tác, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc.

Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng VTV1 và vinh dự có sự hiện diện của: Bà Võ Thị Ánh Xuân - Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Phó Chủ tịch Thứ nhất Hội đồng Thi đua Khen thưởng Trung ương; ông Nguyễn Sinh Hùng - Nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Nguyên Chủ tịch Quốc hội; bà Nguyễn Thị Kim Ngân - nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Quốc hội; ông Trần Quốc Vượng - nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng; ông Uông Chu Lưu - nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó chủ tịch Quốc hội; bà Nguyễn Thị Doan - nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam; các Uỷ viên Trung ương Đảng, nguyên Uỷ viên Trung ương Đảng; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, và một số tỉnh, thành.

Chương trình cũng vô cùng vinh dự và tự hào được đón nhận lẵng hoa chúc mừng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Ủy viên Bộ Chính Trị, Phó Bí thư thường trực Đảng ủy Chính phủ, Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc; Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Võ Thị Ánh Xuân; nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thủ tướng Chính Phủ Phạm Minh Chính…

Vinamilk vô cùng vinh dự và tự hào được đón nhận những lẵng hoa chúc mừng từ lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng và Nhà nước (Ảnh: Minh Anh).

Kỳ tích hai lần được vinh danh Anh hùng Lao động

Không chỉ là dấu mốc kỷ niệm, chương trình đặc biệt “50 năm - Phụng sự khát vọng Việt” đã tái hiện bằng nghệ thuật hành trình 5 thập niên kiến tạo và phát triển của Vinamilk, gắn liền với sự trưởng thành của ngành sữa Việt Nam và hiện thực hóa khát vọng để người Việt làm chủ nguồn dinh dưỡng của chính mình. Từ những ngày khôi phục các nhà máy sữa đầu tiên, bước đi tiên phong phát triển ngành chăn nuôi bò sữa trong nước, đến hành trình đưa thương hiệu sữa Việt ra thế giới, Vinamilk ngày nay là thương hiệu được định giá 2,6 tỷ USD. Đây cũng là đại diện duy nhất của ngành sữa Việt Nam trong top 36 doanh nghiệp sữa có doanh thu cao nhất thế giới và là Thương hiệu sữa tiềm năng nhất toàn cầu, với sức mạnh thương hiệu thuộc nhóm 5% mạnh nhất hành tinh.

Nhằm biểu dương và tôn vinh những thành tích đặc biệt xuất sắc của tập thể Vinamilk trong lao động sáng tạo, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc, ngày 20/07/2026, Tổng Bí thư - Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm đã ký ban hành quyết định số 1168/QĐ-CTN trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động lần thứ hai cho Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam. Với quyết định trên, Vinamilk đã trở thành một trong số rất ít doanh nghiệp tại Việt Nam hai lần được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý này.

Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Võ Thị Ánh Xuân (áo dài đỏ) đại diện Đảng và Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động lần thứ hai cho tập thể Vinamilk (Ảnh: Minh Anh).

Cũng tại chương trình, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Võ Thị Ánh Xuân đã thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Độc lập hạng Ba cho cá nhân bà Mai Kiều Liên - Nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Anh hùng Lao động, Tổng giám đốc Vinamilk - nhằm ghi nhận vai trò lãnh đạo tiên phong của bà đối với sự phát triển của ngành sữa trong nước.

Phát biểu chúc mừng Vinamilk, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Võ Thị Ánh Xuân cho biết, những phần thưởng cao quý này không chỉ là sự ghi nhận xứng đáng đối với những thành tích đặc biệt xuất sắc của tập thể, cá nhân lãnh đạo Vinamilk hiện nay; mà còn là sự tôn vinh các thế hệ lãnh đạo, nhân viên, người lao động đã bền bỉ xây dựng Vinamilk trở thành một trong những doanh nghiệp hàng đầu của ngành sữa Việt Nam, góp phần nâng tầm thương hiệu quốc gia, đóng góp tích cực vào sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân và phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

Bà Mai Kiều Liên - nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Anh hùng Lao động, Tổng giám đốc Vinamilk (bên trái) - đón nhận Huân chương Độc lập hạng Ba từ Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Võ Thị Ánh Xuân (Ảnh: Minh Anh).

Bà Mai Kiều Liên - Nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Thành viên Hội động quản trị, Tổng giám đốc Vinamilk - từng được Đảng và Nhà nước công nhận và biểu dương với các danh hiệu cao quý như: Huân chương Lao động hạng Nhì (2001), danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ Đổi mới (2005), Huân chương Lao động hạng Nhất (2006) và Huân chương Độc lập hạng Ba (2022). Từ một nhà lãnh đạo doanh nghiệp, bà Mai Kiều Liên dần trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của giới nữ doanh nhân Việt Nam trên trường quốc tế. Bảy lần được Forbes Asia và Forbes Việt Nam vinh danh trong danh sách “Top 50 nữ doanh nhân quyền lực nhất châu Á”, bà Mai Kiều Liên còn ghi dấu ấn đặc biệt khi trở thành người phụ nữ Việt Nam duy nhất nhận giải thưởng “Thành tựu trọn đời” năm 2018 và liên tiếp góp mặt trong danh sách “Top 100 phụ nữ quyền lực nhất châu Á” của Fortune giai đoạn 2024-2025. Bà là một trong những biểu tượng của thế hệ doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ hội nhập. Một người phụ nữ đã đi qua thời tem phiếu nay xuất hiện giữa những diễn đàn kinh tế và những bảng vàng vinh danh toàn cầu.

Từ những cơ sở sản xuất đơn sơ ban đầu, Vinamilk đã vươn lên trở thành doanh nghiệp hàng đầu ngành sữa Việt Nam, xây dựng hệ thống sản xuất hiện đại với 16 nhà máy, 15 trang trại đạt chuẩn quốc tế, tạo việc làm ổn định cho hàng nghìn lao động và nông dân, đóng góp hơn 71.000 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước và đặc biệt là đưa sản phẩm thương hiệu Việt đến với 65 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Trong suốt 50 năm xây dựng và phát triển, Phó Chủ tịc nước đánh giá, Vinamilk không chỉ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, phát triển ngành chăn nuôi bò sữa, nâng cao giá trị thương hiệu quốc gia và vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế; mà còn thực hiện hiệu quả trách nhiệm xã hội thông qua việc chăm lo dinh dưỡng, nâng cao sức khỏe, tầm vóc và thể lực của người Việt Nam, nhất là đối với trẻ em, góp phần tạo việc làm, đảm bảo an sinh xã hội, tiên phong trong chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.

“Thành công của Vinamilk khẳng định một bài học có ý nghĩa sâu sắc. Đó là doanh nghiệp muốn phát triển bền vững phải có khát vọng lớn, tầm nhìn chiến lược, quản trị tiên tiến, không ngừng đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ và gắn liền sự phát triển của mình với sự phát triển của đất nước, của cộng đồng. Chính sự kết hợp hài hòa giữa khát vọng, trí tuệ, bản lĩnh, trách nhiệm xã hội và tầm nhìn dài hạn đã tạo nên sức sống và vị thế của Vinamilk hôm nay. Đây cũng là con đường để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng thương hiệu mạnh và vươn lên khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế”, Phó Chủ tịch nước chia sẻ.

Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Võ Thị Ánh Xuân phát biểu chúc mừng Vinamilk tại sự kiện (Ảnh: Minh Anh).

Thay mặt Hội đồng quản trị, Ban điều hành và tập thể gần 10.000 cán bộ - công nhân viên Vinamilk, Tổng giám đốc Mai Kiều Liên bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với sự quan tâm, tạo điều kiện phát triển và sự ghi nhận lớn lao mà Đảng và Nhà nước dành cho Vinamilk. Với niềm tin rằng “muốn xây dựng một Việt Nam hùng cường thì trước hết phải nuôi dưỡng những con người Việt Nam khỏe mạnh”, Vinamilk luôn tâm niệm “Thực phẩm đi vào cơ thể người là không có cơ hội sửa sai”. Chất lượng sản phẩm, với Vinamilk vì thế, không chỉ là tiêu chuẩn sản xuất, mà là đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm với người tiêu dùng và là nguyên tắc không bao giờ thỏa hiệp, dù với bất kỳ lý do gì.

“Trong hành trình 50 năm, không có sự ghi nhận nào lớn hơn niềm tin được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, khi có hàng trăm triệu trẻ em Việt Nam và thế giới sử dụng sản phẩm Vinamilk từ khi nằm trong bụng mẹ, lớn lên, trở thành những bậc cha mẹ và các thế hệ tiếp nối tiếp tục lựa chọn Vinamilk cho con mình.

Và như vậy, cách chúng tôi vận hành trong suốt nửa thế kỷ qua đó là để tâm phụng sự. Đó cũng là cách đáp lại sự quan tâm và những kỳ vọng mà người Việt Nam đã dành cho Vinamilk. Với Vinamilk, dinh dưỡng của người Việt Nam phải do chính người Việt Nam làm chủ”, bà nhấn mạnh.

Hướng tới tương lai, CEO Mai Kiều Liên khẳng định tập thể Vinamilk sẽ không ngừng đổi mới, không ngừng sáng tạo, để mỗi thế hệ trẻ em Việt Nam được thụ hưởng nền dinh dưỡng tốt hơn thế hệ trước; và để một thương hiệu dinh dưỡng Việt Nam có thể bước ra thế giới bằng chính chất lượng toàn cầu của mình. 50 năm tiếp theo của Vinamilk sẽ là hành trình kiến tạo những giá trị bền vững cho sức khỏe cộng đồng, cho môi trường và cho vị thế của thương hiệu Việt Nam trên trường quốc tế.

“Sữa luôn là nguồn dinh dưỡng thiết yếu và Vinamilk sẽ tiếp tục sứ mệnh phụng sự để giúp người Việt Nam khỏe mạnh hơn và hạnh phúc hơn. Vinamilk được sinh ra bởi đất nước Việt Nam, được nuôi dưỡng bởi con người Việt Nam và là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam. Chúng tôi rất biết ơn và sẽ luôn cố gắng xứng đáng với điều này”, nữ lãnh đạo khẳng định.

Nhân dịp này, Vinamilk đã trao tặng 100.000 sản phẩm dinh dưỡng, trị giá tương đương 1 tỷ đồng cho Hội Bảo vệ Quyền Trẻ em Việt Nam, tiếp nối hành trình đưa nguồn dinh dưỡng chất lượng đến với nhiều trẻ em hơn.

Đồng thời, Vinamilk cũng trao cho Quỹ Bảo trợ Trẻ em Việt Nam 500.000 hộp sữa, trị giá khoảng 3,5 tỷ đồng để dành tặng cho 11.000 trẻ em trên cả nước thông qua chương trình Quỹ sữa Vươn cao Việt Nam. Sau gần hai thập kỷ triển khai, chương trình đã mang đến hơn 43 triệu hộp sữa, với tổng giá trị gần 210 tỷ đồng, cho hơn 550.000 trẻ em Việt Nam.

Ghi nhận những đóng góp bền bỉ của Vinamilk trong hành trình đồng hành cùng Đảng, Nhà nước và ngành y tế chăm sóc sự phát triển toàn diện của trẻ em Việt Nam, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đã thay mặt Bộ Y tế trao tặng Bằng khen cho doanh nghiệp.

Đại diện Vinamilk, ông Nguyễn Hạnh Phúc - nguyên Uỷ viên Trung ương Đảng, Nguyên Tổng thư ký Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Quản trị - đón nhận Bằng khen của Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan vì đã có nhiều thành tích đóng góp cho trẻ em thông qua Quỹ sữa Vươn cao Việt Nam (Ảnh: Minh Anh).

Tập thể lãnh đạo Vinamilk cam kết sẽ không ngừng đổi mới, không ngừng sáng tạo, để mỗi thế hệ trẻ em Việt Nam được thụ hưởng nền dinh dưỡng tốt hơn thế hệ trước.

Năm thập kỷ để người Việt làm chủ nguồn dinh dưỡng của chính mình

Hành trình nửa thế kỷ của Vinamilk bắt đầu từ năm 1976 - khi đất nước bước vào giai đoạn tái thiết sau chiến tranh với tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em lên đến 50-60%. Tiền thân của Vinamilk khi ấy được thành lập, với sứ mệnh bức thiết: Để mọi trẻ em được tiếp cận nguồn dinh dưỡng chất lượng, để mỗi gia đình có thêm điều kiện chăm lo sức khỏe và để ngành sữa Việt Nam có thể đứng vững trên đôi chân mình. Từ 2 nhà máy sản xuất sữa đặc đã ngừng hoạt động và một nhà máy sữa bột còn đang xây dựng dang dở, tập thể lãnh đạo và công nhân viên Vinamilk thời kỳ đó đã nỗ lực từng bước tìm kiếm nguyên liệu sản xuất, khôi phục nhà máy và cho ra đời sản phẩm sữa bột “made in Vietnam” đầu tiên vào năm 1989.

Đầu thập niên 1990, Vinamilk tiên phong khởi xướng cuộc “Cách mạng trắng”, đặt nền móng cho mục tiêu tự chủ nguồn nguyên liệu sữa tươi trong nước. Xuất phát từ một quốc gia không có lợi thế về chăn nuôi bò sữa, đến nay, Vinamilk đã sở hữu hệ thống 15 trang trại đạt chuẩn Global S.L.P., quản lý đàn bò sữa quy mô đến 130.000 con và năng lực cung ứng khoảng 1,1 triệu lít sữa tươi/ngày.

Đặt nền móng cho ngành chăn nuôi bò sữa Việt Nam, Vinamilk hiện sở hữu hệ thống 15 trang trại đạt chuẩn Global S.L.P với năng lực cung ứng khoảng 1,1 triệu lít sữa tươi/ngày.

Khi sản xuất dần ổn định, Vinamilk - dưới sự dẫn dắt của Tổng giám đốc Mai Kiều Liên - đã thể hiện tầm nhìn vượt thời đại khi nỗ lực xuất khẩu sản phẩm sữa ngay từ năm 1997. Từ những đơn hàng đầu tiên xuất khẩu qua Iraq cách đây gần 30 năm, đến nay sản phẩm Vinamilk đã vươn ra 65 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng kim ngạch xuất khẩu lũy kế gần 3,9 tỷ USD.

Khi đất nước hội nhập sâu rộng với kinh tế toàn cầu và thị trường sữa trong nước chứng kiến sự cạnh tranh quyết liệt với các tập đoàn quốc tế, Vinamilk đã thể hiện tinh thần tự chủ và bản lĩnh của một thương hiệu Việt. Từ chối liên doanh với nước ngoài, doanh nghiệp vẫn ghi nhận những bước phát triển nhảy vọt về năng lực sản xuất với việc đầu tư các siêu nhà máy quy mô và hiện đại hàng đầu khu vực; mở rộng đầu tư quốc tế thông qua các thương vụ tại Hoa Kỳ, Campuchia và Lào; tiên phong phát triển nông nghiệp hữu cơ chuẩn châu Âu - mở đường cho xu hướng tiêu dùng xanh và phát triển bền vững tại Việt Nam hiện nay.

 Với mục tiêu làm chủ nguồn dinh dưỡng cho người Việt, Vinamilk từng bước khẳng định năng lực sản xuất quốc tế với các siêu nhà máy quy mô và hiện đại hàng đầu khu vực.

Năm 2023 đánh dấu cột mốc quan trọng trong lịch sử phát triển của Vinamilk với cuộc đổi mới toàn diện từ thương hiệu, chuyển đổi số đến tái cấu trúc hệ thống kinh doanh. Tính đến năm 2025, thương hiệu đã hoàn thành việc tung và tái tung hơn 300 đơn vị sản phẩm (SKUs) thuộc 15 ngành hàng, đón đầu các xu hướng tiêu dùng mới như sản phẩm cao cấp hóa, dinh dưỡng chuyên biệt, dinh dưỡng bền vững mang lại trải nghiệm cá nhân hóa….

Song song với việc mở rộng danh mục sản phẩm, thương hiệu đẩy mạnh đổi mới sản phẩm và công nghệ, đặt cho mình mục tiêu thiết lập những tiêu chuẩn chưa từng có tiền lệ tại Việt Nam. Hàng loạt giải pháp tiên phong như công nghệ kép hút chân không, siêu vi lọc, xay nguyên hạt hay công thức 6HMO đầu tiên tại Việt Nam không chỉ nhanh chóng lấy lòng người tiêu dùng nội địa mà còn giúp Vinamilk chinh phục những tiêu chuẩn và giải thưởng cao nhất thế giới như Monde Selection, Clean Label Project, Purity Award, First 1,000 Day Promise Certification, Superior Taste Award, World Dairy Innovation Awards…

Với sự am hiểu người tiêu dùng cùng năng lực tiếp cận các nghiên cứu khoa học dinh dưỡng mới nhất trên thế giới, danh mục các sản phẩm đa dạng của Vinamilk đang tạo thiết lập những tiêu chuẩn chưa từng có tiền lệ tại Việt Nam.

Tính đến cuối năm 2025, vốn điều lệ của Vinamilk đã lên gần 20.900 tỷ đồng, tăng 14 lần so với thời điểm cổ phần hóa năm 2003. Trong giai đoạn 2004-2025, doanh thu hợp nhất của công ty đã tăng hơn 15 lần, từ 4.227 tỷ đồng lên 63.724 tỷ đồng; trong khi lợi nhuận sau thuế tăng hơn 18 lần, từ 518 tỷ đồng lên 9.414 tỷ đồng. Với doanh thu hiện tại, Vinamilk đang là doanh nghiệp sữa duy nhất của Việt Nam có mặt trong Top 500 doanh nghiệp hàng đầu Đông Nam Á của Fortune (Fortune Southeast Asia 500) và Top 36 doanh nghiệp sữa có doanh thu lớn nhất thế giới.

Xét về thương hiệu, Vinamilk được tổ chức quốc tế Brand Finance định giá thương hiệu ở mức 2,6 tỷ USD - thuộc Top 10 thương hiệu sữa có giá trị cao nhất thế giới, và là Thương hiệu tiềm năng nhất toàn cầu, với điểm sức mạnh thương hiệu ở mức cao nhất AAA+.

Hoàng Lê

Việc cơ quan Công an khởi tố thêm các bị can trong vụ án buôn lậu kim cương liên quan đến Công ty TNHH MTV Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) đang thu hút sự quan tâm của dư luận. Bên cạnh diễn biến của vụ án, nhiều người tiêu dùng cũng quan tâm đến chính sách hậu mãi của doanh nghiệp, đặc biệt là điều kiện để được thu mua lại kim cương khi có nhu cầu bán hoặc đổi sản phẩm.

Chính sách mua lại kim cương của SJC đang áp dụng ra sao?

Ngày 22/7, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra vừa khởi tố thêm 4 bị can trong Chuyên án 268V về tội “Buôn lậu”, trong đó có lãnh đạo cấp phòng của Công ty TNHH MTV Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC), đồng thời thu giữ thêm 354 viên kim cương các loại, tổng trị giá khoảng 68,8 tỷ đồng.

Theo kết quả điều tra ban đầu, khoảng 3.400 viên kim cương nhập lậu được xác định đã bị hợp thức hóa hồ sơ trước khi đưa vào hệ thống kinh doanh của doanh nghiệp, với tổng giá trị ước tính hơn 500 tỷ đồng. Hiện vụ việc vẫn đang được cơ quan chức năng tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.Theo điều tra của cơ quan Công an, khoảng 3.400 viên kim cương nhập lậu được xác định đã bị hợp thức hóa hồ sơ trước khi đưa vào hệ thống bán lẻ của SJC, với tổng giá trị ước tính hơn 500 tỷ đồng. Ảnh minh họa.

Ở góc độ tiêu dùng, ngoài uy tín thương hiệu, chất lượng hay giá bán, khả năng bán lại sản phẩm cũng là yếu tố được nhiều người cân nhắc khi quyết định mua kim cương. Chính sách hậu mãi của doanh nghiệp sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của khách hàng nếu phát sinh nhu cầu chuyển nhượng hoặc đổi sang sản phẩm khác.

Theo chính sách hậu mãi được SJC công bố trên website và áp dụng từ ngày 1/8/2025, doanh nghiệp thực hiện thu mua lại đối với kim cương viên, nữ trang gắn kim cương và một số dòng nữ trang khác.

Cụ thể, đối với kim cương viên rời, khách hàng bán lại được áp dụng mức thu mua khoảng từ 93 - 95% giá trị sản phẩm tùy kích cỡ viên đá. Nếu khách hàng đổi sang sản phẩm mới có giá trị bằng hoặc cao hơn hóa đơn mua ban đầu, tỷ lệ thu mua được nâng lên từ 95 - 97%.

Trong khi đó, nữ trang gắn kim cương hoặc vỏ kim cương được thu mua lại khoảng 80% giá trị sản phẩm; nếu đổi sang sản phẩm mới sẽ được áp dụng mức khoảng 85%.

Tuy nhiên, đây chỉ là mức áp dụng đối với các sản phẩm đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định của doanh nghiệp.Chính sách hậu mãi quy định về việc thu mua lại kim cương viên và hàng nữ trang của SJC. Ảnh chụp màn hình.

Những trường hợp có thể bị từ chối thu mua

Cũng theo chính sách hậu mãi của SJC, điều kiện để được hưởng chính sách thu mua lại khá chặt chẽ.

Đối với kim cương viên, sản phẩm phải còn nguyên trạng đúng với nội dung trên giấy chứng nhận kiểm định. Kim cương và đá màu không được dập, mẻ, nứt, bể hoặc trầy xước.

Ngoài tình trạng sản phẩm, giấy tờ đi kèm cũng là điều kiện quan trọng. Người bán phải xuất trình hóa đơn mua hàng để được áp dụng chính sách thu mua lại theo quy định.

Nếu làm mất giấy kiểm định Rồng Vàng SJC, khách hàng phải thực hiện kiểm định lại viên kim cương trước khi giao dịch. Trường hợp mất giấy kiểm định GIA, việc thu mua sẽ được hai bên thỏa thuận.SJC từ chối thu mua kim cương viên nếu khách hàng không có hóa đơn mua hàng. Ảnh minh họa: Internet.

Đối với các viên kim cương có sai lệch về kích thước sau khi kiểm định hoặc bị trầy xước, dập, mẻ, doanh nghiệp chỉ xem xét thu mua theo hình thức thỏa thuận sau khi khách hoàn tất việc kiểm định và chỉnh sửa.

Đáng chú ý, SJC quy định không thu mua lại nếu mã số cạnh kim cương không trùng khớp với hóa đơn và giấy kiểm định; khách hàng không còn hóa đơn mua hàng.

Bên cạnh đó, nhiều loại đá quý và bán quý như Ruby, Sapphire, Emerald, Topaz, Citrine, Amethyst, ngọc trai, cẩm thạch... cũng không thuộc danh mục được doanh nghiệp thu mua lại.

Trường hợp sản phẩm nữ trang không còn nguyên trạng, hoặc thiếu hóa đơn, giấy kiểm định, việc thu mua sẽ được doanh nghiệp xem xét theo hình thức thỏa thuận.

Một điểm người mua cũng cần lưu ý là sau khi hoàn tất giao dịch và nhận sản phẩm, SJC hiện không áp dụng chính sách đổi hoặc trả hàng. Doanh nghiệp đồng thời cho biết các quy định hậu mãi có thể được điều chỉnh theo từng thời điểm mà không cần thông báo trước.

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực bán lẻ trang sức, với những sản phẩm có giá trị lớn như kim cương, người tiêu dùng nên tìm hiểu kỹ chính sách thu mua lại trước khi quyết định giao dịch, đồng thời lưu giữ đầy đủ hóa đơn, giấy kiểm định và bảo quản sản phẩm đúng hiện trạng để đảm bảo quyền lợi khi có nhu cầu bán lại trong tương lai.

Bức tranh tài chính của SJC có gì đáng chú ý?

Theo thông tin trên website, Công ty TNHH MTV Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) được thành lập từ năm 1988, theo Quyết định số 180/QĐ-UB của UBND TP.HCM.

Năm 1989, SJC cho ra đời sản phẩm vàng miếng đầu tiên mang nhãn hiệu Rồng Vàng SJC 999.9, bao gồm loại miếng 1 chỉ, 2 chỉ, 5 chỉ, 1 lượng và 2 lượng, đã làm thay đổi việc thanh toán bằng vàng nhẫn, vàng lá cũ tại thị trường trong nước.

Năm 2003, Công ty chuyển sang mô hình Công ty mẹ - Công ty con, đổi tên thành Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn SJC.

Năm 2010, SJC chuyển đổi Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn - SJC hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con thành công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên. Trụ sở chính của Công ty đặt tại số 418 -420 Nguyễn Thị Minh Khai, phường Bàn Cờ, TP.HCM.

Tại ngày 31/12/2025, SJC có vốn chủ sở hữu đạt 1.923,4 tỷ đồng và 481 nhân viên.

Về cấu trúc doanh nghiệp, SJC có 5 công ty con và 5 công ty liên doanh, liên kết. Trong đó, tại Công ty Cổ phần Giám định Rồng Vàng SJC (doanh nghiệp có vai trò quan trọng trong hồ sơ vụ án), SJC giữ 49% tỷ lệ lợi ích.

Cùng đó, mạng lưới kinh doanh phân phối của SJC có hàng chục đơn vị trực thuộc, gồm 11 chi nhánh tại các tỉnh, thành phố; 15 cửa hàng nữ trang SJC và Xí nghiệp nữ trang SJC Tân Thuận cùng trên địa bàn TP.HCM.

Về kết quả kinh doanh, theo báo cáo cáo tài chính năm 2025 đã được kiểm toán, SJC ghi nhận doanh thu thuần đạt 14.030 tỷ đồng, giảm 56,4% so với năm 2024. Mức sụt giảm này diễn ra trong bối cảnh thị trường vàng và trang sức có nhiều biến động, cùng với sự thay đổi về cơ cấu kinh doanh.

Dù doanh thu giảm mạnh, doanh nghiệp vẫn ghi nhận 741,6 tỷ đồng lợi nhuận gộp, tăng 6,1% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 425,5 tỷ đồng, tăng 9,4% so với cùng kỳ nhờ cắt giảm chi phí bán hàng và chi phí quản lý.

Tại thời điểm cuối năm 2025, tổng tài sản của SJC đạt khoảng 2.500 tỷ đồng, trong đó hàng tồn kho chiếm khoảng 2.000 tỷ đồng, tiền và các khoản tương đương tiền đạt 166,5 tỷ đồng.

Bên kia bảng cân đối kế toán, tại ngày 31/12/2025, nợ phải trả của SJC ở mức 576,5 tỷ đồng, trong đó 278,4 tỷ đồng là các khoản nợ thuế và nghĩa vụ phải nộp Nhà nước, tương đương gần một nửa tổng nợ phải trả. Báo cáo tài chính cũng ghi nhận doanh nghiệp có 45,5 tỷ đồng vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn.

Theo Tiếp Thị Gia Đình 

Làn sóng kêu gọi bán tháo sản phẩm PNJ trên mạng xã hội đang đẩy thương hiệu vào tình thế khó khăn trước bài toán cân đối dòng tiền. Đáng chú ý, báo cáo tài chính quý I/2026 của doanh nghiệp ghi nhận có gần 2.900 tỷ đồng dư nợ vay ngắn hạn tại 7 ngân hàng.

Doanh số bán chỉ bằng 1/5 doanh số mua

Ghi nhận của PV trong chiều 21/7 và sáng 22/7 cho thấy, nhiều khách hàng đã mang vàng và trang sức của PNJ đến các cửa hàng để thực hiện giao dịch bán lại.

Không ít người bày tỏ bất ngờ khi được thông báo các sản phẩm có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên sẽ được thanh toán theo lộ trình kéo dài 120 ngày, thay vì nhận đủ tiền ngay như trước.

Chị N.T.H. (Hà Nội), khách hàng đến thanh khoản một sản phẩm vàng, cho biết: "Tôi mang đi bán vì đang cần tiền giải quyết công việc. Nếu phải chờ đến 120 ngày mới nhận đủ tiền thì mục đích thanh khoản gần như không còn ý nghĩa."

Trong khi đó, anh T.M.K. (Hà Nội) cũng chia sẻ: "Nếu chấp nhận bán lại thì bản thân khách hàng đã chịu mức chênh lệch giữa giá mua và giá thu mua. Nay lại phải chờ thêm 4 tháng để nhận đủ tiền nên tôi thấy khá bất tiện."

Một số khách hàng khác cũng cho rằng chính sách thanh toán mới khiến họ phải cân nhắc giữa việc tiếp tục giữ sản phẩm hay bán lại trong thời điểm hiện nay.Khách hàng đến bán kim cương chiều nay (22/7) tại cửa hàng PNJ trên đường Hai Bà Trưng, phường Tân Định, TP.HCM. (Ảnh: T.V.)

Trước đó, đầu tháng 7/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa khởi tố ông Đặng Ngọc Thảo, nguyên Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (P-Lab), để điều tra liên quan đến vụ án buôn lậu 28.000 viên kim cương.

Dù lãnh đạo PNJ nhiều lần khẳng định toàn bộ số kim cương trong vụ án không đi vào hệ thống bán lẻ của doanh nghiệp, vụ việc vẫn tạo ra những tác động đáng kể đối với hoạt động kinh doanh. Trên nhiều nền tảng mạng xã hội, xuất hiện các lời kêu gọi khách hàng bán lại sản phẩm đã mua tại PNJ, kéo theo lượng giao dịch mua lại tăng mạnh.

Tại buổi họp báo ngày 21/7, ông Phan Quốc Công, Tổng Giám đốc PNJ, cho biết kể từ khi xảy ra biến cố, doanh số bán ra của doanh nghiệp chỉ bằng khoảng 20% doanh số mua vào. Nói cách khác, cứ 1 đồng doanh thu bán hàng, PNJ phải chi khoảng 5 đồng để mua lại sản phẩm từ khách hàng.

Để giảm áp lực chi trả trong ngắn hạn, từ ngày 21/7, PNJ đã điều chỉnh chính sách mua lại sản phẩm. Theo đó, các giao dịch có giá trị dưới 5 triệu đồng được thanh toán ngay trong ngày, trong khi các giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên được chia thành 5 đợt thanh toán trong vòng 120 ngày.

Cụ thể, khách hàng nhận 10% giá trị giao dịch ngay sau khi hoàn tất thủ tục, 20% sau 30 ngày, 25% sau 60 ngày, 25% sau 90 ngày và 20% còn lại sau 120 ngày.Sau biến cố, doanh số bán ra của PNJ chỉ bằng 1/5 doanh số mua vào. (Ảnh: PNJ)

Xét dưới góc độ quản trị tài chính, việc giãn tiến độ thanh toán giúp doanh nghiệp giảm áp lực chi tiền ngay tại một thời điểm, đặc biệt khi lượng khách hàng bán lại sản phẩm có thể tăng đột biến.

Khoảng thời gian 120 ngày cũng tạo dư địa để doanh nghiệp chủ động cân đối dòng tiền, luân chuyển hàng tồn kho và bố trí các nguồn vốn phục vụ hoạt động kinh doanh.

Tuy nhiên, chính sách mới cũng làm dấy lên nhiều băn khoăn từ phía người tiêu dùng về khả năng cân đối dòng tiền của doanh nghiệp.

Gần 2.900 tỷ đồng dư nợ tại 7 ngân hàng

Báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026 cho thấy, PNJ ghi nhận 2.893,6 tỷ đồng vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn, giảm khoảng 1.340 tỷ đồng so với đầu năm.

Trong cơ cấu dư nợ, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) là chủ nợ lớn nhất với 908,3 tỷ đồng, chiếm hơn 31% tổng dư nợ vay ngắn hạn.

Tiếp theo là Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) với 755,7 tỷ đồng, Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) với 457,8 tỷ đồng, Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank) với 377,7 tỷ đồng, KEB Hana Bank 180 tỷ đồng, Woori Bank 161 tỷ đồng và HSBC gần 53 tỷ đồng.Các khoản vay ngắn hạn của PNJ tính tới quý I/2026. (Nguồn: BCTC của PNJ)

Các khoản vay có lãi suất dao động từ khoảng 4,3% đến 6,9%/năm, chủ yếu được sử dụng để bổ sung vốn lưu động. Phần lớn các khoản vay được bảo đảm bằng hàng tồn kho, trong khi một số khoản vay được cấp theo hình thức tín chấp.

Đáng chú ý, nhiều khoản vay có thời gian đáo hạn trong tháng 5 và tháng 6/2026, tức ngay trước thời điểm doanh nghiệp triển khai chương trình mua lại sản phẩm trên diện rộng. Ngoài dư nợ vay ngân hàng, PNJ còn ghi nhận 13.622 tỷ đồng hàng tồn kho, tăng gần 10% so với đầu năm và chiếm khoảng 69% tổng tài sản.

Không chỉ ghi nhận dư nợ vay ngắn hạn ở mức cao, báo cáo tài chính của PNJ cũng cho thấy doanh nghiệp đang duy trì lượng tiền và các khoản tương đương tiền lên tới 4.411 tỷ đồng tại thời điểm 31/3/2026, tăng 81,3% so với đầu năm.

Tuy nhiên, đây là số liệu được ghi nhận trước khi xảy ra biến cố liên quan đến P-Lab và trước khi doanh nghiệp triển khai chương trình mua lại sản phẩm.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh xuất hiện nhiều thông tin trái chiều trên mạng xã hội, người tiêu dùng cần bình tĩnh, tìm hiểu kỹ chính sách mua lại của doanh nghiệp trước khi quyết định giao dịch. Bên cạnh mức giá thu mua, cần lưu ý phương thức thanh toán, thời gian nhận tiền và các điều kiện áp dụng.

Đồng thời, việc lưu giữ đầy đủ hóa đơn, phiếu mua hàng, phiếu thu mua, biên bản giao nhận và các tài liệu liên quan sẽ là cơ sở để bảo vệ quyền lợi nếu phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện giao dịch.

Theo Tiếp Thị Gia Đình

Dãy 12 số trên căn cước công dân thực ra là mật mã sinh trắc học và nhân khẩu học, lưu giữ nhiều thông tin gốc của mỗi cá nhân.

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ, thẻ căn cước công dân gắn chip thay thế chứng minh nhân dân để trở thành vật bất ly thân của mỗi người dân Việt Nam. Bên cạnh con chip điện tử, điểm nhấn quan trọng nhất trên tấm thẻ này là dãy số gồm 12 chữ số được in đậm.

Nhiều người có thể đọc thuộc lòng dãy số này, nhưng không phải ai cũng thấu hiểu được ý nghĩa được Bộ Công an mã hóa bên trong nó.

12 con số trên căn cước công dân được gọi là mã số định danh cá nhân, một tiến bộ lớn về mặt thiết kế cấu trúc dữ liệu, không có bất kỳ sự trùng lặp nào giữa hơn 100 triệu công dân Việt Nam. Dưới đây là sự phân tích và giải mã chi tiết ý nghĩa của từng cụm số trên thẻ căn cước công dân theo quy định tại Nghị định 137/2015/NĐ-CP.

Ý nghĩa các số trên căn cước công dân

Trước tiên, cần khẳng định rằng 12 số trên thẻ căn cước công dân chính là mã số định danh cá nhân. Khác với chứng minh nhân dân 9 số cũ trước đây có thể bị thay đổi khi công dân chuyển nơi đăng ký thường trú sang tỉnh thành khác, mã số định danh cá nhân gồm 12 số được cấp duy nhất một lần khi công dân đăng ký khai sinh và sẽ đi theo người đó đến suốt cuộc đời.

Bất kể bạn thay đổi nơi cư trú, thay đổi thẻ từ mã vạch sang gắn chip hay cấp đổi sang thẻ căn cước công dân mẫu mới, dãy số này vẫn hoàn toàn bất di bất dịch.

Cấu trúc của 12 con số này không phải là một chuỗi vô nghĩa, mà được chia thành hai phần rõ rệt: 6 số đầu mang ý nghĩa phân loại nhân khẩu học và 6 số cuối mang ý nghĩa phân biệt cá nhân.

12 con số này được gọi là mã số định danh cá nhân, là một tiến bộ lớn về mặt thiết kế cấu trúc dữ liệu. (Ảnh: EBH)

Cấu trúc 6 số đầu: Bản sơ yếu lý lịch thu nhỏ

Khi nhìn vào 6 số đầu tiên của thẻ Căn cước, cơ quan chức năng hoặc các hệ thống điện tử có thể ngay lập tức đọc vị được nơi đăng ký khai sinh, giới tính và năm sinh của bạn mà không cần tra cứu cơ sở dữ liệu.

- Ba chữ số đầu tiên: Mã tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương hoặc mã quốc gia nơi đăng ký khai sinh.

Mỗi tỉnh, thành phố tại Việt Nam được quy định một mã số riêng biệt kéo dài từ “001” đến “096”. Ví dụ: Thủ đô Hà Nội mang mã “001”, thành phố Hải Phòng là “031”, thành phố Đà Nẵng là “048”, thành phố Hồ Chí Minh là “079”...

Đối với những công dân Việt Nam được đăng ký khai sinh ở nước ngoài, 3 số đầu tiên này sẽ là mã quốc gia nơi công dân đó được sinh ra.

- Chữ số thứ tư: Mã thế kỷ sinh và giới tính. Đây có lẽ là con số mang nguyên lý mã hóa thú vị và thông minh nhất trong toàn bộ dãy số định danh. Nó không chỉ xác định giới tính (nam/nữ) mà còn xác định kỷ nguyên (thế kỷ) mà công dân đó chào đời. Sự kết hợp này giúp hệ thống hoạt động ổn định xuyên suốt nhiều thế kỷ mà không bị lỗi tràn dữ liệu. Cụ thể quy ước như sau:

Thế kỷ 20 (từ năm 1900 đến hết năm 1999): Nam là số 0, nữ là số 1.

Thế kỷ 21 (từ năm 2000 đến hết năm 2099): Nam là số 2, nữ là số 3.

Thế kỷ 22 (từ năm 2100 đến hết năm 2199): Nam là số 4, nữ là số 5.

Thế kỷ 23 (từ năm 2200 đến hết năm 2299): Nam là số 6, nữ là số 7.

Thế kỷ 24 (từ năm 2300 đến hết năm 2399): Nam là số 8, nữ là số 9.

- Chữ số thứ 5 và thứ 6: Mã năm sinh của công dân. Hai con số này thể hiện hai số cuối cùng trong năm sinh dương lịch của công dân. Ví dụ: Nếu công dân sinh năm 1985, hai số này sẽ là 85. Nếu công dân sinh năm 2004, hai số này sẽ là 04.

Ví dụ thực tiễn để giải mã: Giả sử một người có số căn cước là “079 2 04 123456”. Thông qua 6 số đầu tiên “079204”, chúng ta lập tức giải mã được thông tin: Người này khai sinh tại TP.HCM (079), là nam giới sinh vào thế kỷ 21 (số 2) và sinh vào năm 2004 (04).

- Dãy 6 số cuối cùng: Thuật toán ngẫu nhiên bảo vệ tính độc bản. Nếu 6 số đầu tiên dùng để phân nhóm công dân theo không gian và thời gian thì 6 chữ số cuối cùng chính là nhân tố bí ẩn tạo nên tính độc nhất vô nhị cho mỗi tấm thẻ.

Sáu số cuối này là khoảng số ngẫu nhiên được hệ thống máy tính của Bộ Công an quay ngẫu nhiên, kéo dài từ “000001” đến “099999”. Mục đích của dãy số này là để phân biệt những công dân có sự trùng lặp hoàn toàn ở 6 số đầu tiên.

Ví dụ, tại Hà Nội trong năm 1990 có hàng vạn bé trai ra đời. Tất cả các bé trai này đều có 6 số đầu giống hệt nhau là “001090”. Khi đó, thuật toán sẽ quay ngẫu nhiên 6 số cuối để cấp cho mỗi cá nhân một chuỗi số duy nhất, đảm bảo trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư không bao giờ xảy ra hiện tượng trùng mã định danh.

Vì sao nói dãy số trên CCCD là cách mạng về dữ liệu?

Dưới góc độ quản trị nhà nước, việc thiết kế một mã số gồm 12 chữ số chứa đựng cấu trúc logic như trên không chỉ là một thay đổi về mặt hình thức so với chứng minh nhân dân 9 số cũ mà là cuộc cách mạng về mặt dữ liệu lớn.

Dãy số định danh này chính là chìa khóa chính trong kiến trúc cơ sở dữ liệu. Nó liên kết trực tiếp hàng loạt thông tin của công dân như bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, giấy phép lái xe, mã số thuế, và sổ hộ khẩu điện tử. Nhờ sự logic của dãy số định danh này, kết hợp cùng ứng dụng VNeID, chính phủ Việt Nam đã thành công trong việc bãi bỏ sổ hộ khẩu giấy, đơn giản hóa hàng trăm thủ tục hành chính công.

Người dân giờ đây không cần mang theo một tập hồ sơ dày cộp, chỉ với việc cung cấp dãy số gồm 12 chữ số này, mọi giao dịch từ y tế, giáo dục đến ngân hàng đều được xác thực một cách minh bạch, an toàn và nhanh chóng.

12 con số trên thẻ căn cước công dân là một minh chứng xuất sắc cho sự kết hợp giữa tư duy toán học và quản lý hành chính. Nó không chỉ là một danh xưng bằng số mà là hiện thân của “công dân số”, chìa khóa vạn năng giúp người Việt tự tin kết nối và giao dịch trong xã hội hiện đại, minh bạch và số hóa toàn diện.

Theo VTC News